FAVORIETE POSTS UIT EEN GRIJS VERLEDEN

Het einde van de wereld
gepost op 11 maart 2009 door Mr. Raven

Vandaag moest ik met de trein naar Den Helder. Als ergens het einde van Nederland is, dan is het hier. Net als het spoor, houdt het land op. Het blijkt uit alles. Naarmate je dichter bij Den Helder komt, wordt het landschap steeds leger. Steeds minder dorpjes, wegen en stolpboerderijen komen mijn raam voorbij. Ze maken plaats voor wijde vergezichten met daarboven dreigende wolkenpartijen waar de zon af en toe doorheen priemt en verder windmolens en vervallen caravans. Het lijkt wel of iedereen in de kop van Noord-Holland een vervallen caravan in de tuin heeft staan, het liefst een stacaravan of anders in ieder geval een oude kar, aanhangwagen of keet op wielen.

Het stikt er ook van het boerenland en van de vogels; zwanen, ganzen, reigers, wilde eenden, merels, kauwtjes, kraaien, meeuwen, futen, waterhoentjes, meerkoeten en zelfs een scholekster, ik heb ze vandaag allemaal voorbij zien komen. Meerkoeten vind ik daarvan overigens het leukst, echt een stelletje etterbakken. Het lijkt wel of zij altijd ruzie hebben met andere vogels. Meerkoeten zijn één van de kleinsten, maar voelen zich de grootsten en met hun scherpe pikkende snaveltjes slaat menig eend die te dicht in de buurt komt halsoverkop en luid kwakend op de vlucht.

Vanaf Alkmaar heb ik daarnaast één natuurijsbaan, twee voetbalclubs, drie ingestorte bunkers, één heel lang haaks op het spoor liggend kaarsrecht kanaal, één bord waar ‘René Vreede L Gratis Theorie’ opstond, twee motorcrossbanen, één eenzame boer midden in een weiland, een stuk of wat bedrijventerreinen en zesendertig volkstuincomplexen gezien. Of het hier nu om massale hobbyuitoefening gaat, of dat groente en fruit in deze streken gewoon erg prijzig zijn, ik weet het niet. Ik weet wel dat iedereen het liefst een caravan in zijn tuintje zet. Dit is echter niet aan alle kleingrondbezitters besteed. Gevolg is een wirwar aan sjofele schuurtjes, blokhutjes, zelfgemaakte kassen en golfplaatdakjes. Het is onomstotelijk het boeren equivalent van de Braziliaanse favela’s, de uitgestrekte krottenwijken.

Wat mij verder nog opviel was de overweldigende platheid. Nederland is grotendeels vlak, maar hier is het op een paar dijkjes na echt plat. Het laatste stukje natte strand voordat de zee begint, keurig geëgaliseerd met hier en daar een enkele schelp. Opeens doemde Den Helder als een aangespoeld stuk wrakhout uit het niets op. Aan de ene kant veranderde de weide in een grote modderpoel, klaar om door de expanderende stad opgevreten te worden, aan de andere kant in een bedrijventerrein. Alle loodsen, hallen en kantoren waren met de achterkant naar het spoor toe gebouwd, als een kudde paarden die je collectief staat te negeren. Logisch, maar o zo lelijk. Het was net als de volkstuintjes een aanwijzing dat nut hier boven schoonheid gaat. Den Helder begon weinig veelbelovend.

Een zware stem klonk door de intercom: ‘Den Helder Zuid, station Den Helder Zuid.’ Ik keek weer uit het raam, maar er was niks wat ik met zuid kon associëren. Vreemde naam, alsof de inwoners van Den Helder Zuid zich van al het noordelijke hebben willen ontdoen. Even later kwam de conducteur langs. Met zijn verwaaide kapsel, dikke snor, grote sjaal en donkerblauwe kostuum was hij net een ruwe zeebonk, het klopte helemaal. In Den Helder aangekomen bleek dat ik aan de verkeerde kant van de trein was ingestapt, ik moest een heel eind het perron aflopen, had ik kunnen weten natuurlijk. Daar stond ik dan eindelijk, midden in Den Helder. Misschien als de zon had geschenen en ik in hele goede bui was geweest ik het wat positiever had ervaren, maar ik kan de omgeving niet anders omschrijven dan als een troosteloos windgat.

In het winkelcentrum waar ik terecht kwam had het pand van de McDonald’s nog het meeste karakter. Er was amper iemand op straat en de mensen die er liepen waren of heel oud, of heel jong. Alsof iedereen die zelfstandig Den Helder kan verlaten dat ook daadwerkelijk had gedaan. Misschien was iedereen wel op zee ofzo? Nee, Den Helder is niet mijn stad. Grappig hoe je dat altijd meteen aanvoelt wanneer je ergens aankomt, in het buitenland heb ik dat ook altijd. Mijn gevoel blijkt gegrond, de oorsprong van de naam heeft volgens sommigen te maken met het zeegat ‘Helledore’, tegenwoordig ‘Marsdiep’ geheten. Dit betekent letterlijk ‘deur tot de hel’, vandaar ‘Den Helsdeur’. Den Helder is dus misschien zelfs meer dan het einde van Nederland…